Szeszory

 

Szeszory
Miejscowość
Pistynka
Zamek
Koscioły
Cmentarze
Rutenizacja
Pobudka
Ceramika
Kaweccy
Czesław Blicharski
Grzesiowski
Urbańscy
Kaliniewicz
31 marca 1944
Ofiary
Oprawcy
Sprawiedliwi
Skoreccy
Solińscy
Dębińscy
Hajtałowicze
Genowefa Iwanicka
Romanowscy
Bugalscy
Bidzińscy
Spólniccy
Olechowscy
Boryńscy
Emil
Żydzi
Donia Rosen
Bluma Fogel
Jabłonowski
Hołd Ruski
Karta Polaka
Dziedzictwo
Filmoteka

 

 

 

 

 

 

Strona poświęcona jest autochtonicznym polskim Hucułom mieszkańcom Szeszor w celu  ochrony ich historii przed zapomnieniem.

Strona została utworzona w 66 rocznicę ich wymordowania przez rusińskich banderowskich bandytów z Szeszor.  Шешори

 

 

Rzeczypospolita w czasach powstania Szeszor

 

Szeszory - miejscowość położona na Pokuciu w dolinie rzeki Pistynki dopływu Prutu w Małopolsce Wschodniej w Województwie Stanisławowskim powstała w granicach Królestwa Polskiego i związana była przez setki lat z Polakami Hucułami, aż do bestialskiego ich wymordowania przez nacjonalistów ukraińskich w dniu 31.03.1944 roku. 

    Pierwsze dokumenty o osadzie Szeszory pochodzą z 1427r, gdy  właściciel Szeszor i Pistynia Michał Buczacki h.Abdank otrzymał kwotę 650 grzywien od Króla Polski Władysława Jagiełły. Szeszory zyskały na znaczeniu po wybudowaniu przez Potockich zamku w pierwszej połowie XVII wieku. Zamek spełniał rolę  strażnicy granicznej broniącej mieszkańców przed najazdami tatarskimi i kozackimi oraz miejscowymi bandytami.

 

II Rzeczypospolita woj. stanisławowskie

 

     Jeszcze przed powstaniem Szeszor jako niezależnej miejscowości (co zdarzyło się na początku XV wieku w granicach Polski za panowania króla Władysława Jagiełły) za panowania  Kazimierza Wielkiego osiedlała się tam polska szlachta (w tym spolonizowana szlachta rusińska i węgierska), która w założeniu miała bronić tego ważnego wąwozu górskiego nad rzeką Pistynką przed najeźdźcami.  Z czasem ich potomkowie zajmowali się rzemiosłem i mieszali się z napływową ludnością rusińską i  ludnością wołoską przyjmując huculski styl życia. 

  

Mieszkający w dorzeczu górnego Dniestru co najmniej od VII wieku  miejscowi  Słowianie Zachodni tzw. Biali Chorwaci (według Nestora przodkowie Lachów tj. Polaków) i Lędzianie ulegli rutenizacji pod wpływem agresji i okupacji przez Rusów w XI i XII wieku, a następnie zostali zdominowani demograficznie przez napływowych Słowian Wschodnich uciekających przed Tatarami, przez co oni oraz napływający z południa od połowy XIII wieku Wołosi utracili poczucie odrębnej tożsamości wtapiając się w później huculską społeczność Szeszor. Pokucie długo pozostawało pod wpływami Pieczingów jeszcze do XI wieku, gdy podzielili los Chorwatów ulegając przymusowej rutenizacji pobici przez Rusów.

    

Czynnikiem sprzyjającym rutenizacji Chorwatów była ich wspólna  ze Słowianami Wschodnimi  narzucona im siłą religia i  aktywność rutenizacyjna kościoła prawosławnego oraz planowa eksterminacja Chorwatów przez Rusów.  Rusowie krwawo podbili Chorwatów i Lędzian napadając w 981 roku na Polskę MieszkaI. Chorwaci wielokrotnie bohatersko, ale i bezskutecznie powstawali przeciw kijowskim okupantom, w tym też brali udział w wyprawach kijowskich Bolesława Chrobrego i Bolesława Śmiałego, gdy wyzwoleni powracali okresowo pod panowanie polskie. Rutenizacja postępowała w skutek planowej eksterminacji autochtonicznej zachodniosłowiańskiej ludności przez kijowskich najeźdźców - już w XI wieku Jarosław Mądry (podobnie jak zaczął to robić jego ojciec Włodzimierz) masowo wywoził Chorwatów na wschodnią Ruś, aby utracili oni swoją zachodniosłowiańską tożsamość i aby zerwali związki ze swoimi  sąsiednimi zachodniosłowiańskimi bliskimi braćmi Lędzianami (Lachami) oraz z państwem polskim ( staroruski odpowiednik akcji "Wisła" wobec Polaków już na początku powstawania państwa polskiego ).  

      Do początków  osadnictwa wołoskiego wieku Pokucie było bardzo słabo zaludnione. Nazwa tego historycznego regionu to polskie dziedzictwo sięgające powrotu panowania polskiego w XIV określające etymologicznie  ziemie polskie sięgające po miejscowość Kuty. Wołosi skolonizowali te górskie tereny i założyli większość obecnych miejscowości na tym terenie oraz nadali nazwy geograficzne górom - niektóre zachowane do dzisiaj. Niemal wszystkie miejscowości na Pokuciu powstały pod polskim panowaniem sprzyjającym osadnictwu wołoskiemu, a wśród nich Szeszory. Dowodem na wołoską tj. romańską genezę tej miejscowości jest m.in. sama nazwa "Szeszory", podobnego pochodzenia wołoskiego jest wiele innych nazw miejscowości Huculszczyzny założonych na prawie wołoskim oraz pochodzenia wołoskiego jest sama nazwa całego regionu na Pokuciu tj. "Huculszczyzna".

      Świat usłyszał o Huculszczyźnie w XIX wieku dzięki polskim badaczom, gdy już wcześniej osiadli na Pokuciu górale wołoscy stworzyli na pograniczu wielu kultur specyficzną, swoistą, unikalną społeczność od XVIIIw i zachowywali swoją obyczajową oraz kulturową odrębność do połowy XXw. Ten fenomen kultury huculskiej był uwielbiany przez polskich badaczy i turystów w okresie IIRP. Po wojnie Huculi podobnie jak Rusini (spadkobiercy lechickich Chorwatów i Rutenii) zatracili swoją odrębność z winy nacjonalistów ukraińskich i są obecnie uznawani przez Ukraińców za ukraińskie grupy etniczne. Kultura huculska zamarła, a byli Huculi żyją już tylko wspomnieniami po utraconej ojczyźnie.

 

    Polacy mieszkali w Szeszorach wzdłuż jaru Pistynki od wodospadu Mały Huk w dół nurtu Pistynki aż do Pistynia, w szczególności w okolicach zamku oraz kościółka rzymskokatolickiego i drogi do Pistynia, w tej części Szeszor stanowili zdecydowaną większość mieszkańców. W księgach metrykalnych parafii rzymskokatolickiej Pistyń sprzed kilkuset lat można znaleźć liczne polskie nazwiska rodów, które żyły tam od zawsze.

 

Widok na jar Pistynki w Szeszorach od strony Prokurawy

 

    W przededniu II WS oprócz czysto polskich rodzin w Szeszorach  żyło dużo mieszkańców pochodzących z małżeństw mieszanych polsko-rusińskich, przez co Kartę Polaka mogłaby wówczas otrzymać blisko połowa z 2000 mieszkańców Szeszor.  Według źródeł rusińskich "w Szeszorach w 1921 roku było 427 budynków, w których żyło 1807 osób, w tej liczbie 892 mężczyzn i 915 kobiet, a wśród nich 906 Rusinów, 788 Polaków, 30 Żydów". Obie społeczności polska i rusińska żyły zgodnie do czasu, gdy napływowi aktywiści nacjonaliści ukraińscy zaczęli podżegać Rusinów do nienawiści, co ostatecznie zakończyło się wymordowaniem Polaków w Szeszorach w dn. 31.03.1944 roku przez banderowskich sąsiadów.

http://www.sheshory.3-2-1.pl/

Mapa Szeszor z 1931 roku

Zdjęcie satelitarne Szeszor ( Sheshory ) obecnie

 

 


Strona zaprojektowana do przeglądania za pomocą MS Internet Explorer 1024x768

Data ostatniej modyfikacji 2010-03-30.